szkoła klasa uczeńSzkoła fot. Pixabay

W Polsce coraz częściej mówi się o potrzebie usunięcia lekcji religii ze szkół. Orędownicy tego rozwiązania twierdzą, że to zgodne z zachodnimi wzorcami. Czy jednak na pewno wiedzą, jak wyglądają zachodnie szkoły?

Orędownikiem usunięcia religii ze szkół jest w Polsce Lewica, która chce także wypowiedzenia konkordatu. Ta partia twierdzi, że szkoła w ogóle nie jest miejscem na nauczanie religii.

Trochę mniej radykalne podejście mają Trzecia Droga i Konfederacja. W programie Polski 2050 czytamy, że to „rada szkoły w konsultacji z radą rodziców, radą pedagogiczną i samorządem uczniowskim zdecydują o tym czy, a jeśli tak, to w jakim wymiarze lekcje religii odbywają się w danej szkole”. Czyli jeśli rodzice zdecydują, że w danej szkole nie ma być religii, to nie będzie.

Konfederacja proponuje wprowadzenie bonów edukacyjnych. Byłby to wstęp do częściowej prywatyzacji nauki. Na każdego ucznia przypadałby bon edukacyjny o ustalonej wartości, w ramach którego rodzice mogą wybrać przedmioty, na które dany uczeń ma chodzić. W przypadku religii skończyłoby się to tak, że ostałaby się ona w tych szkołach, w których by się to finansowo opłacało (czyli w tych, w których wystarczająca ilość rodziców postanowiła przeznaczyć część środków z bona na naukę religii).

Koalicja Obywatelska chciała natomiast pozostawienia religii w szkołach, ale tylko na pierwszych lub ostatnich lekcjach. KO chciała też, aby na lekcjach religii nie wystawiano ocen.

Nauka religii w innych państwach Europy

Jak sprawa nauczania religii w szkole wygląda w innych państwach Europy? Te dane mogą być zaskakujące dla wielu osób, które twierdzą, że powinniśmy kopiować zachodnie wzorce.

Religia jest bowiem obecna we wszystkich szkołach publicznych w Europie z wyjątkiem Białorusi, Bułgarii, Francji, Wielkiego Księstwa Luksemburga, Słowenii i Rosji.

Przy czym w Bułgarii trwa dyskusja nad przywróceniem religii w szkołach, bo przedmiot ten został usunięty ze szkół w okresie komunizmu. Luksemburg usunął religię ze szkół niedawno – w 2015 roku, a we Francji i Słowenii nauczanie religii w szkole publicznej byłoby niezgodne z Konstytucją państwa.

Warto tu jednak odnotować, że francuskie prawo nakazuje, by każda szkoła publiczna przewidziała jedno wolne popołudnie między poniedziałkiem a piątkiem, aby uczniowie mogli udać się na naukę religii poza szkołą (np. w salce parafialnej, jak to było w Polsce w czasie komunizmu). Dodatkowo we Francji religia w szkołach publicznych jest nauczana w dwóch regionach leżących przy granicy z Niemcami – Alzacji i Lotaryngii.

W 23. państwach UE jest religia w szkole, w 8. jest obowiązkowa

Religii w szkołach publicznych uczą się uczniowie aż 23. państw Unii Europejskiej. W państwach takich jak Austria, Cypr, Królestwo Danii, Finlandia, Grecja, Malta, Królestwo Szwecji oraz w większości krajów związkowych Niemiec – lekcje religii są obowiązkowe.

W 15. państwach UE udział w lekcjach religii jest nieobowiązkowy, o ile rodzice (bądź w niektórych przypadkach sami uczniowie) złożą odpowiednią deklarację w dyrekcji lub u wychowawcy klasy.

Część państw UE jest wielowyznaniowa, więc w niektórych równolegle (w tych samych godzinach) prowadzi się zajęcia z religii dla uczniów różnych wyznań.

Nie wszędzie religii uczy się tak, jak w Polsce

Trzeba tu jednak zaznaczyć, że w dużej części państw UE religia nauczana jest tak, jak inne przedmioty – nawet, gdy pieczę nad nauczaniem religii sprawują poszczególne Kościoły lub związki wyznaniowe.

W Królestwie Niderlandów natomiast nauka religii nie skupia się na jednej wybranej religii, tylko ma charakter religioznawczy.

W Polsce nauka religii nie ma charakteru „nauki o katolicyzmie”, tylko ma charakter katechezy, a jej zadaniem jest przede wszystkim ewangelizacja, a nie nauka jako taka. Poza Polską taki sam model panuje w takich państwach jak: Austria, Chorwacja, Finlandia, Litwa, Niemcy, Serbia, Słowacja i Węgry.

Oceny z religii i finansowanie

Koalicja Obywatelska postulowała, by na lekcjach religii nie wystawiano ocen. Byłby to ciekawy model, bo w innych państwach w UE oceny na lekcjach religii są wystawiane.

W niektórych państwach religia może być także przedmiotem zdawanym na maturze. Te państwa to: Austria, Grecja, Irlandia, Finlandia i Czechy. Maturę z religii można także zdawać w pięciu krajach związkowych Niemiec.

We wszystkich państwach UE, w których religia jest obecna w szkołach publicznych, jest ona finansowana z budżetu państwa na tych samych zasadach, co inne przedmioty. W prawie wszystkich państwach nauczyciele religii muszą być zaakceptowani przez kościół lub związek wyznaniowy tej religii, której będą nauczać, ale w części szkoła dowolnie wybiera nauczyciela, który ma odpowiednie kompetencje.

W państwach, w których religia nie jest obecna w szkołach publicznych, jest ona finansowana przez kościoły lub związki wyznaniowe.

Szymon Grot

DoRzeczy, Opoka, KAI

Fot. Pixabay

szkic zastrzeżony przez wydawcę tymzyjesz.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *